Odra - wiecej informacji

Ten artykuł dotyczy rzeki. Zobacz też: Odra.

Odra
Odra
Lokalizacja	Europa Czechy, Polska, Niemcy
Źródło	Fidlův Kopec, Góry Odrzańskie, Czechy 634 m n.p.m.
Ujście	Morze Bałtyckie Zalew Szczeciński ok. 0 m n.p.m
Długość	854,3 (w granicach Polski 741,9) km
Powierzchnia zlewni	118 861 (z tego w Polsce 106 050) km²
Średni roczny przepływ	535 m³/s – u ujścia do Zalewu Szczecińskiego
Rzeki Polski

Górna Odra i Olza - w powiecie wodzisławskim tuż przy granicy z Czechami - ( w klinie pomiędzy Olzą i Odrą tereny Rep. Czeskiej)

Odra we Wrocławiu - mosty Warszawskie
i transport węgla barkami

Odra koło Urazu (blisko Wrocławia)

Odra w Głogowie

Odra w okolicach Zielonogórskiego Lasu Odrzańskiego

Odra w okolicach Krosna Odrzańskiego

Ujście Nysy Łużyckiej do Odry

Widok w kierunku północnym z mostu granicznego między polskimi Słubicami a niemieckim Frankfurtem nad Odrą

Odra Zach.

Odra Zachodnia w Szczecinie - most w ciągu Autostrady Poznańskiej

Odra Zachodnia w Szczecinie - widok z ul. Kolumba

Odra Zachodnia w Szczecinie - widok z estakady Trasy Zamkowej

Odnoga Odry - Łarpia zimą, rejon ul. Goleniowskiej w Starym Mieście w Policach

Odnoga Odry - Łarpia w Policach

Odra (czes. Odra, niem. Oder, dł. Odra, gł. Wodra, łac. Viadua, Viadrus) - rzeka w Europie Środkowej, płynie przez Czechy, Polskę i Niemcy.

edytuj Odra w źródłach historycznych

Nazwa rzeki nie została poświadczona w starożytnych źródłach, większość autorów nie wspomina o wielkiej rzece pomiędzy Łabą a Wisłą. Ptolemeusz natomiast wymienił w tym miejscu dwie rzeki: Suebos i Oviadoua, które zostały najprawdopodobniej zmyślone. Najwcześniejszą nazwę można zrekonstruować jako *Odra (inne nazwy pochodzą od niej, np. Viadrus to forma pochodząca dopiero z XVI wieku). Etymologii nazwy Odra nie można wytłumaczyć przekonująco na podstawie żadnego znanego języka historycznego, choć podejmowano liczne próby i uznawano ten hydronim za celtycki, germański, słowiański, iliryjski czy wenetyjski.

Od łacińskiej nazwy rzeki wziął nazwę Euroregion "Pro Europa Viadrina" utworzony 21 grudnia 1993 oraz nazwa polsko-niemieckiego "Uniwersytetu Europejskiego Viadrina" (Europa-Universität Viadrina) we Frankfurcie nad Odrą.

edytuj Bieg rzeki

Odra swoje źródło ma na wzgórzu Fidlův Kopec w Górach Odrzańskich na wysokości 632 m n.p.m.. Płynie przez Bramę Morawską, później przez Śląsk. W górnym biegu na krótkim odcinku jest rzeką graniczną między Polską a Czechami, a w dolnym – od ujścia Nysy Łużyckiej (w km 542,4) do Gryfina (km 17,1 Odry Zachodniej) – stanowi granicę między Polską i Niemcami (przez 178,8 km długości swojego biegu).

W Kostrzynie nad Odrą do Odry uchodzi Warta.

Powyżej Gryfina we wsi Widuchowa, na 704,1 km biegu, Odra rozdziela się na dwa nurty – uchodzącą do jeziora Dąbie Odrę Wschodnią (Regalicę) oraz płynącą przez centralne dzielnice Szczecina (Północ i Śródmieście) i omijającą od zachodu jezioro Dąbie – Odrę Zachodnią. W okolicy Szczecina, na Międzyodrzu, płynie już kilkoma korytami, z których główne to (oprócz Regalicy i Odry Zachodniej) Duńczyca, Parnica i Święta. Północna część Odry Zachodniej, począwszy od północnego mostu Trasy Zamkowej w Szczecinie, należy do akwenu polskich morskich wód wewnętrznych.

Odcinek rzeki w Policach i w rejonie Świętej, Stepnicy, Uniemyśla i Trzebieży utworzony przez połączone wody Odry Zachodniej oraz wypływające z jeziora Dąbie Ińskim Nurtem, Czapiną i Babiną, na odcinku pomiędzy jeziorem Dąbie a Zalewem Szczecińskim, do którego Odra uchodzi, nosi nazwy Domiąży i Roztoki Odrzańskiej.

Opis dawnego koryta Odry w odcinku ujściowym na Równinie Polickiej w artykule "Równina Policka".

Na Odrze funkcjonuje kilka przepraw promowych, w tym na terenie województwa lubuskiego w Milsku, Pomorsku, Brodach i Połęcku. W Bytomiu Odrzańskim działa przeprawa łodzią.

Średni spadek rzeki w jej górnym biegu wynosi 7‰, poniżej Bramy Morawskiej spadek zmniejsza się do 1‰, a średni spadek na całej długości wynosi 0,73‰.

edytuj Gospodarka

Dzięki uregulowaniu całego koryta Odra jest najlepszą śródlądowa droga wodna w Polsce (żeglowna od ujścia Opawy, długość odcinka żeglownego 761 km, skanalizowana od Kędzierzyna-Koźla do Brzegu Dolnego), wykorzystywaną przez kraje środkowoeuropejskie nie mające dostępu do morza. W dorzeczu Odry znajduje się 7 elektrowni wodnych (największa w Brzegu Dolnym o mocy 9,7 MW).

edytuj Powodzie

Zobacz więcej w osobnym artykule: Powódź tysiąclecia.

Mimo, iż Odra należy do rzek ubogich w wodę, dość regularnie wylewa. Najgroźniejszą i największą powódź - nazwaną "powodzią tysiąclecia" - zanotowano w lipcu 1997, ofiarami rzeki padły wówczas, z dużych miast: Wrocław i Opole, a także takie miasta, jak Kędzierzyn-Koźle i Racibórz. Obserwacje przy ujściu Małej Panwi koło Opola wskazały 10/11 lipca 1997 poziom wód Odry wynoszący 733 cm i przepływ 3500 m³/s, podczas gdy średni wieloletni przepływ w tym miejscu wynosi czterdzieści dwa razy mniej (82,5 m³/s), a przeciętny poziom wód o ponad 5 metrów mniej (213 cm); zaobserwowane przez ostatnie stulecia dotychczasowe maksimum wynoszące 644 cm zaobserwowano 28 sierpnia 1813, a minimum (tylko 44 cm) – 1 lutego 1956. Poprzednia wielka powódź nieco mniej poważna w skutkach, w 1905 roku, dotknęła z dużych miast Wrocław zalewając m.in. ulice koło dworca kolejowego Wrocław Główny; po tej powodzi zdecydowano zbudować w tym mieście system obwałowań, kanałów i śluz przeciwpowodziowych, które skuteczne były przez następne 90 lat, ale w 1997 okazały się niewystarczające.

edytuj Główne dopływy Odry

Dopływy od źródeł do ujścia:

prawostronne

lewostronne

Kanały śródlądowe łączące się z Odrą:

Kanał Gliwicki (prawy, 98 km rzeki, Kędzierzyn-Koźle)
Kanał Odra-Sprewa (lewy, 553 km rzeki, Eisenhüttenstadt)
Kanał Finow (lewy, 667 km rzeki, Hohensaaten)
Kanał Odra-Hawela (lewy, 667 km rzeki, Hohensaaten)

edytuj Miejscowości leżące nad Odrą

edytuj Ochrona przyrody

Obszar wód Odry i tereny nadrzeczne są chronione prawnie m.in. w postaci rezerwatu Czarnocin, Parku Narodowego Ujście Warty, Cedyńskiego Parku Krajobrazowego z rezerwatem Bielinek, Parku Krajobrazowego Dolina Dolnej Odry i obszaru Natura 2000 - Ujście Odry i Zalew Szczeciński.

edytuj Zobacz też

Zobacz na Wikimedia Commons galerię:
Odra

i kategorię:
Odra

edytuj Linki zewnętrzne

Odra | Oder informacje o Odrze
Wrota Odry elektroniczny informator żeglugowy o rzece Odrze

Dwiki GreenTwoje źródło wiedzy